تشابهات‌ و تفاوتهاي‌ حقوق‌ جزايي‌اسلامي‌ و غربي (بخش سوم) | وبلاگ
09122806004 مشاوره حقوقی رایگان روی این شماره در تلگرام

عضویت در کانال تلگرام چتر عدالت

تشابهات‌ و تفاوتهاي‌ حقوق‌ جزايي‌اسلامي‌ و غربي (بخش سوم)

تشابهات‌ و تفاوتهاي‌ حقوق‌ جزايي‌اسلامي‌ و غربي (بخش سوم)

 موسسه مشاوره حقوقی چتر عدالت ایرانیان در مورد منابع‌ و ماهيت‌ حقوق‌جزا توضیح می دهد :

حقوق‌اسلامي‌ وغربي‌ از نظر منابع‌ حقوقي‌ و ماهيت‌ نظام‌ جزايي‌، تفاوتهاي‌ اساسي‌ دارند:

1. قرآن‌ عاليترين‌ منبع‌ حقوق‌جزاي‌ اسلامي‌ است‌، كه‌ محتواي‌ آن‌ مطابق‌ تعاليم‌ دين‌اسلام‌ ازسوي‌ خدا و به‌ واسطة‌ فرشته‌اي‌ به‌ نام‌ جبرئيل‌ در فاصلة‌ بين‌ سالهاي‌ 610م‌ تا 632م‌ بتدريج‌ نازل‌شده‌، و به‌ همين‌ دليل‌ معتبر و غيرقابل‌ تغيير است‌.

قرآن‌ كتاب‌ قانون‌ است‌، اما نه‌ اينكه‌ محدود به‌زمينة‌ خاصي‌ از زندگي‌ باشد، بلكه‌ شامل‌ قواعد رفتاري‌، اعتقادي‌ و دستورهاي‌ حقوقي‌ به‌ صورتهاي‌مختلف‌ است‌ و به‌ زندگي‌ دنيوي‌ واخروي‌ مسلمانان‌ در خانواده‌، گروه‌ و اجتماع‌ نظم‌ مي‌بخشد.

 

قرآن‌ ازپاداش‌ و كيفر اعمال‌ در جهان‌ آخرت‌ نيز خبر مي‌دهد.

منبع‌ حقوقي‌ ديگر اسلام‌ كه‌ پس‌ از قرآن‌ در مقام‌ دوم‌ قرار دارد، سنت‌ است‌.

سنّت‌، مجموع‌:گفتارها، تقريرات‌ (اعلام‌ رضايت‌ پيامبر بر رفتار ديگري‌ از طريق‌ سكوت‌) و افعال‌ پيامبر است‌ كه‌ به‌طريقي‌ به‌ مسائل‌ حقوقي‌ مربوط‌ مي‌شوند و مي‌توان‌ ريشه‌ و شالودة‌ آنها را به‌ عنوان‌ يك‌ اصل‌ حقوقي‌در نظر گرفت‌.

سومين‌ منبع‌ حقوق‌اسلامي‌ كه‌ به‌ واسطة‌ خود كتاب‌ و سنت‌ حجيت‌ دارد، توافق‌ همة‌ علماي‌مسلمان‌ در يك‌ دورة‌ مشخص‌ زماني‌ است‌.

البته‌، اجماع‌ فقها به‌ دليل‌ اينكه‌ حقوق‌ در اسلام‌ بايد ريشة‌وحياني‌ داشته‌ باشد، منبع‌ ايجاد حق‌ نيست‌ و بلكه‌ به‌ مثابه‌ تفسيري‌ از حقوق‌ است‌ كه‌ در شرايطي‌مجوز اين‌ تفسير و حجيت‌ آن‌ داده‌ شده‌ است‌.

يكي‌ از منابع‌ حقوقي‌ كه‌ فقط‌ نزد اهل‌ سنت‌ معتبر است‌ و به‌ لحاظ‌ رتبه‌بندي‌ از سه‌ منبع‌ ذكر شدة‌قبلي‌ پايين‌تر قرار دارد، قياس‌ است‌.

قياس‌ عبارت‌ از مقايسة‌ يك‌ وضعيت‌ حقوقي‌ كه‌ برطبق‌ قرآن‌ ياسنت‌ حكم‌ آن‌ معلوم‌ است‌ با مورد يا مواردي‌ است‌ كه‌ حكم‌ آنها مشخص‌ نيست‌.

البته‌ حكم‌ قياسي‌براساس‌ هدف‌ قانون‌ و باتوجه‌ به‌ قاعدة‌ يكسان‌ عمل‌ كردن‌ در موارد همسان‌ - هر چند در مواردي‌ممكن‌ است‌ ظاهر آنها هم‌ همسان‌ نباشد - به‌ دست‌ مي‌آيد.

حقوق‌ استخراج‌ شده‌ از اين‌ منابع‌ ديني‌، حق‌ مذهبي‌ و شرعي‌ تلقي‌ مي‌شود كه‌ به‌ طور مستقيم‌براساس‌ ارادة‌الهي‌ و به‌ وسيلة‌ پيامبر به‌ انسانها ابلاغ‌ شده‌ به‌ وسيلة‌ تفقه‌ مشروع‌، از منابع‌ وحياني‌استخراج‌ شده‌ است‌.

اين‌ حقوق‌ نه‌ تنها حيات‌ ديني‌ مسلمانان‌ را در برمي‌گيرد، بلكه‌ همة‌ ابعاد زندگي‌دنيوي‌ آنان‌ را تا زماني‌ كه‌ مسلمانند و در قلمرو يك‌ حكومت‌اسلامي‌ زندگي‌ مي‌كنند، شامل‌ مي‌شود؛اگر چه‌ به‌ لحاظ‌ تئوريك‌ (كلامي‌)، اين‌ حقوق‌ خصيصة‌ جهانشمولي‌ دارند.

برای دسترسی به شماره مشاور حقوقی با سایت چتر عدالت در ارتباط باشید .

در اين‌ نظام‌ همة‌ اعمال‌ وكردارهاي‌ اين‌ دنيا، با توجه‌ به‌ حساب‌ و كتاب‌ روز قيامت‌ و پاداش‌ و كيفر جهان‌ آخرت‌ معنا پيدامي‌كند.

حقوق‌اسلامي‌ به‌ عنوان‌ حقوقي‌ ديني‌، جزئي‌ از ايمان‌ هر فرد محسوب‌ مي‌شود و لذا نيازي‌ به‌تأييد كامل‌ عقل‌ ندارد.

اما شايد اين‌ برداشت‌ ما غربي‌ها از اين‌ حقوق‌ باشد، چرا كه‌ حقوقدانان‌اسلامي‌در طي‌ قرنها تلاش‌ علمي‌ توانسته‌اند به‌ انبوه‌ اطلاعات‌ حقوقي‌ نقل‌ شده‌، ارتباطي‌ دروني‌ ببخشند؛ به‌طوري‌ كه‌ امكان‌ سير تحقيقي‌ براي‌ پژوهشگران‌ اين‌ علم‌ فراهم‌ شده‌ است‌.

اما حقوق‌اسلامي‌، حقوقي‌نيست‌ كه‌ به‌ صورت‌ نظاموار امروزي‌ پردازش‌ شده‌ باشد و منطقاً براي‌ غربي‌ها قابل‌ تبيين‌ باشد.

براي‌مثال‌، يكي‌ از خصوصيات‌ حقوق‌اسلامي‌ كه‌ براي‌ ما ناآشنا مي‌نمايد، دسته‌بندي‌ مصالح‌ حقوقي‌ درپنج‌ قسم‌ است‌ كه‌ به‌ ترتيب‌ عبارتند از: حفظ‌ دين‌ كه‌ از آن‌ به‌ مثابه‌ امنيت‌ براي‌ جامعة‌ مسلمانان‌تعبير مي‌شود، حفظ‌ زندگي‌ و سلامت‌ تن‌، حفظ‌ روح‌ و روان‌ به‌ مفهوم‌ سلامت‌ روحي‌ و رواني‌ انسان‌،حفظ‌ نسل‌ و حفظ‌ داراييهاي‌ مادي‌ افراد كه‌ همة‌ اينها بدون‌ واسطه‌، مربوط‌ به‌ نظام‌ ارزشي‌ جامعة‌اسلامي‌ است‌.